Deze blog gaat over Tavë Kosi, het nationale gerecht van Albanië, een stoofschotel (Tavë) bereid met lamsvlees (of kip) en rijst overgoten met een mengsel van yoghurt en eieren. Tavë Kosi is bovendien de nationale culinaire trots geworden van het land en komt uit Elbasan, daarom is het ook bekent onder de naam Tavë Elbasani. Normaal gesproken bespreek ik het land niet waar het gerecht vandaan komt, maar voor Albanië maak ik een uitzondering want wat weten wij nu eigenlijk van dit land nietwaar. Dus niet alleen een simpel recept maar ook wat informatie ter lering en vermaak!

Het land Albanië in een notendop

Het land Albanië ligt in de Balkangebied van Europa, en wordt in het Albanees Republika e Shqipërisë genoemd. Nou je begrijpt nu waarom je dan als land niet erg bekend wordt, want dat kan niemand schrijven of uitspreken! Shqipëria betekent het land van de adelaar en deze staat tweekoppig in het zwart met een rode achtergrond (kracht, moed en vergoten bloed) op hun vlag. Zoals je op het kaartje ziet ligt het land aan zee en zeer dicht bij Italië en Griekenland (eiland Corfu). De keuken van het land heeft zich door de geschiedenis heen divers kunnen ontwikkelen als een combinatie van de mediterrane en de Balkankeukens door de invloed van diverse eetculturen (Griekse, Romeinse (Italiaanse) en de Ottomaanse (Turkse)). Verse, seizoensgebonden ingrediënten vooral groenten en fruit, maar ook olijfolie en vis (vooral langs de kust en de grote meren), rundvlees, kalfsvlees, en lamsvlees (in het binnenland) met het gebruik van lokale kruiden (oregano, tijm, salie, en rozemarijn. Stoofpotten zijn populair zoals fërgesë (stoofpot van paprika, tomaten, uien en kaas) en onze held van deze blog Tavë Kosi. Maar ook gerechten die de meeste van ons wel kennen uit de Griekse en Turkse keukens zoals byrek (Börek), een hartige taart gevuld met spinazie, feta en uien of met rundvlees en uien. En mijn favoriete dessert uit Turkije baklava, bladerdeeg gevuld met noten en honing,  en overal in Nederland te koop in de Turkse bakkerijen. Van oorsprong wordt er veel wijn verbouwd (een van de oudste wijngebieden van Europa) en natuurlijk is er ook veel rakia, vaak ook raki genoemd maar in tegenstelling tot de Turkse raki is de Albanese variant niet gemaakt met anijs. Het is een heldere, traditioneel gestookte vruchtenbrandewijn.

Oorsprong van Tavë Kosi

De oorsprong van dit gerecht ligt in de regio van Elbasan, het gerecht wordt daarom ook Tavë Elbasani genoemd. De legende gaat dat de koks in het Ottomaanse leger van de 15^de eeuw dit gerecht hebben gemaakt voor een van de sultans die ziek werd van al dat vette eten, dus werd er een licht verteerbaar recept verzonnen met de regionale producten bestaande uit lamsvlees en rijst gestoofd in yoghurt met eieren. De sultan knapte helemaal op en maakte het gerecht populair in een groot gebied van het Ottomaanse rijk. Albanië is 433 jaar een gedeelte van het Ottomaanse rijk geweest (1479 tot 1912) dus tijd genoeg om recepten uit te wisselen.

Albanië verklaarde zich op 28 november 1912 onafhankelijk van het Ottomaanse Rijk en er ontstond een enorme behoefte aan een eigen identiteit, ook op culinair gebied. De tijd was rijp voor een nationaal gerecht, iets wat iedereen lekker vond, bereid met ingrediënten waar elke boer simpel aan kon komen in zijn regio en ook nog eens door iedereen gegeten kon worden ongeacht godsdienst of etnische achtergrond. Het werd onze Tavë Kosi! De toeristen industrie pakte dit op en daardoor wordt het tegenwoordig door het hele land geserveerd in restaurants en begint het ook internationaal bekendheid te krijgen. De marketing mensen maakten er een mooi verhaal van (hetzelfde een beetje als Pad Thai in Thailand). We gaan even los: de yoghurt in Tavë Kosi symboliseert zuiverheid en eenvoud, terwijl het lamsvlees verwijst naar rijkdom en overvloed, wat het gerecht tot een symbool van harmonie tussen eenvoud en luxe maakt, iets wat veel Albanese huishoudens koesteren samen met gastvrijheid.

Simpel recept voor 4 personen.
600 g Lamsvlees (in blokken gesneden)
100 g roomboter (ongezouten)
2 el bloem
200 ml vleesbouillon
4 Eieren (L / XL)
500 ml Bulgaarse (Griekse / Turkse) yoghurt (10% vet)
3 teentjes knoflook (geperst)
100 g rijst (gewassen)
zout en peper naar smaak

Bereiding
Bak eerst het lamsvlees in een pan met boter goudbruin. Eenmaal gaar, plaats je ze in een ovenschaal. Voeg in dezelfde pan de bloem toe en roer een paar minuten tot ze lichtbruin zijn. Voeg de bouillon toe en roer tot het ingedikt is.
Klop in kom de eieren los, voeg de yoghurt en geperste knoflook toe. Meng het ei-yoghurtmengsel voorzichtig met het bloemmengsel. Voeg als laatste de gespoelde rijst toe, breng op smaak met zout en peper. en giet het hele mengsel over het lamsvlees in de braadpan.
Zet de pan in een voorverwarmde oven op 180°C gedurende ongeveer 45 minuten, tot het oppervlak goed gebakken en goudbruin is. Serveren met Turks brood en eventueel met een salade.
Opmerkingen:
Rijst heeft niet perse en lam kun je vervangen door kip (tavë kosi me mish pule). Je kunt er natuurlijk ook simpele kruiden aan toevoegen zoals oregano en lekker veel peterselie.

Shijoni vaktin tuaj (eet smakelijk)!